Zdrowie bez pracy. Dobrowolne ubezpieczenie w NFZ
Brak ubezpieczenia zdrowotnego oznacza w Polsce konieczność płacenia za leczenie z własnej kieszeni. Bez pracy, bez zasiłku dla bezrobotnych, czy bez wsparcia rodziny to bardzo kosztowna opcja w razie konieczności skorzystania z porady lekarskiej czy leczenia szpitalnego.
Dla takich osób w systemie istnieje jednak furtka – dobrowolne ubezpieczenie w Narodowym Funduszu Zdrowia. Jednym z warunków objęcia ubezpieczeniem dobrowolnym jest mieszkanie na terytorium Polski.
Ile wynosi składka na ubezpieczenie dobrowolne?
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ w 2026 roku jest przeznaczone dla osób, które nie mają obowiązkowego tytułu do ubezpieczenia (np. praca, emerytura, status bezrobotnego) i nie mogą być zgłoszone do ubezpieczenia jako członek rodziny. Obejmuje osoby na umowach o dzieło, urlopach bezpłatnych, wolontariuszy oraz niektórych cudzoziemców.
Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne wynosi obecnie 9 proc. podstawy jej wymiaru. Podstawa wymiaru to kwota deklarowanego miesięcznego dochodu, nie niższa jednak od kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw włącznie z wypłatami z zysku. W czwartym kwartale 2025 roku wyniosło 9228,64 zł, dlatego składka za styczeń, luty i marzec 2026 roku wynosi miesięcznie nie mniej niż 830,58 zł.
Dobrowolne i terminowe wpłaty do NFZ
Jeśli przerwa w ubezpieczeniu przekracza 3 miesiące, trzeba zapłacić opłatę dodatkową od 20 proc. do 200 proc. podstawy składki, zależnie od długości przerwy.
Procedura zaczyna się w oddziale NFZ, gdzie udowadnia się brak aktualnego ubezpieczenia, składa się wypełniony wniosek, okazuje dowód tożsamości i podpisuje umowę. Następnie trzeba zgłosić się do ZUS i złożyć formularz ZUS ZZA, a jeśli ubezpieczeniem mają zostać objęci także członkowie rodziny, dodatkowo formularz ZUS ZCNA.
Po zawarciu umowy ubezpieczony sam odpowiada za dalsze rozliczenia i musi co miesiąc terminowo opłacać składkę. Opóźnienie może przerwać ciągłość ubezpieczenia i utrudnić dostęp do świadczeń zdrowotnych.